ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ--ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ;
ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ--ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ;
Ήταν πριν από 57 χρόνια όταν για πρώτη φορά δόθηκε ένας ορισμός για τις Μαθησιακές Δυσκολίες από τον Kirk (1962). Από τότε και μέχρι σήμερα, πολλοί ορισμοί προτάθηκαν ανά περιόδους από διάφορους ερευνητές. Ο επικρατέστερος, όμως, εξ αυτών καθιερώθηκε από την Κοινή Εθνική Επιτροπή Μαθησιακών Δυσκολιών/Νational Joint Committee of Learning Disabilities(NJCLD) των ΗΠΑ, δίνει έναν ενδιαφέροντα και γενικά αποδεκτό ορισμό: «Μαθησιακές δυσκολίες είναι ένας γενικός όρος ο οποίος αναφέρεται σε μια ετερογενή ομάδα διαταραχών που προέρχονται από σοβαρές δυσκολίες στην εκμάθηση και χρήση του λόγου, της ανάγνωσης, της γραφής, της λογικής σκέψης και των μαθησιακών καταστάσεων».
Οι διαταραχές αυτές είναι εγγενείς και υποστηρίζεται ότι οφείλονται σε δυσλειτουργίες του κεντρικού νευρικού συστήματος. Συχνά, μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να υπάρχουν ταυτόχρονα και με άλλες συνθήκες ανεπάρκειας π.χ. αισθητηριακές βλάβες, νοητική καθυστέρηση, κοινωνική ή συναισθηματική διαταραχή. Ιδιαίτερα ως προς το τελευταίο πρέπει να τονιστεί ότι τα παιδιά που ονομάζονται ως έχοντα μαθησιακές διαταραχές πρέπει έχουν οπωσδήποτε τουλάχιστον κανονικό δείκτη νοημοσύνης. Οι μαθησιακές δυσκολίες μπορεί επίσης να συνυπάρχουν και με περιβαλλοντικού τύπου προβλήματα όπως π.χ. πολιτισμική αποστέρηση, ακατάλληλη ή ανεπαρκής διδασκαλία κλπ. Πρέπει όμως να τονιστεί ότι δεν είναι έμμεσο αποτέλεσμα των συνθηκών αυτών.
Από τον ορισμό προκύπτει ότι οι μαθησιακές διαταραχές έχουν οργανική βάση, οφείλονται δηλαδή σε δυσλειτουργία του μαθησιακού μηχανισμού του ατόμου, τις διαδικασίες πρόσληψης, επεξεργασίας, σύνθεσης και εναποθήκευσης των ερεθισμάτων και δεν μπορούν να αποδοθούν σε παραμέτρους όπως «η επιμέλεια, η θέληση και η διάθεση για μάθηση, το οικογενειακό περιβάλλον, η ανωτερότητα ή η εξυπνάδα». Σε σχέση με την ορολογία αξίζει να σημειωθεί ότι ο όρος μαθησιακές διαταραχές τείνει να αντικατασταθεί με τον όρο εξελικτική διαταραχή λόγου/μάθησης που περιλαμβάνει τις εξειδικευμένες υποκατηγορίες: ειδική δυσκολία ανάγνωσης (η γνωστή μας δυσλεξία), ειδική δυσκολία γραφής, ειδική δυσκολία αριθμητικής, που συχνά συνυπάρχουν αλλά δεν ταυτίζονται.
Υπήρξαν διάφορες θεωρίες και επεξηγηματικά μοντέλα για τις αιτίες που προκαλούν τις μαθησιακές δυσκολίες. Άλλοτε αποδόθηκαν σε προβλήματα παγίωσης (δηλ. σε μη ξεκαθαρισμένη κυριαρχία των εγκεφαλικών ημισφαιρίων) και στον ελλιπή συνδυασμό των οπτικών κινήσεων. Άλλες φορές προτάθηκε η εξήγηση της ελάχιστης εγκεφαλικής δυσλειτουργίας δηλαδή αδιόρατες μικρές βλάβες στον εγκέφαλο που προκύπτουν κατά την γέννηση και που είναι υπεύθυνες για τις μαθησιακές διαταραχές. Άλλη θεωρία υπήρξε η υπόθεση της αντιληπτικής ανεπάρκειας, δηλαδή ότι στα παιδιά με ορισμένες συγκεκριμένες αντιληπτικές διεργασίες π.χ. ακουστική διάκριση) είναι ανεπαρκής ή καθυστερούν να εξελιχθούν. Ακόμη υπήρξε η θεωρία για την έλλειψη επαρκούς συντονισμού μεταξύ πολλαπλών περιοχών του εγκεφάλου και κυρίως των ανώτερων φλοιών περιοχών.
Οι απόψεις αυτές σήμερα ενσωματώνονται στις πολυπαραγοντικές θεωρίες προσέγγισης του προβλήματος.
